Onderzoek - De sportpsychologen van het Mental Training & Coaching Centre hebben allen een wetenschappelijke achtergrond. Dit houdt in dat hun werkwijze is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek. Binnen MTCC wordt ook onderzoek verricht dat gerelateerd is aan praktische vraagstellingen. Sportinstanties kunnen daarom ook terecht bij MTCC met een verzoek voor sportpsychologisch onderzoek. Wij doen graag een voorstel voor uw vraagstelling.

Daarnaast heeft MTCC stagiares van de Rijksuniversiteit Groningen die hun afstudeeronderzoek verrichten vanuit MTCC. Hieronder vindt u een beschrijving van de afstudeeronderzoeken die momenteel lopen.

Stage-opdracht Wouter de Reus en Marloes van Ballegooijen (afgerond juli 2008)  In de hedendaagse wereld wordt het steeds belangrijker om informatie snel te kunnen ontvangen en verwerken. In een digitale samenleving waarbij informatie steeds sneller en massaler op ons afkomt, heeft het verwerkingsvermogen van de mens meer prioriteit dan ooit. Daarnaast is het bekend dat ons geheugen (met name het werkgeheugen) naarmate men ouder wordt langzaam afneemt.
Vanuit dit gegeven is Mind Gym 4u geboren. Dit toekomstige bedrijf (1 september 2008 openen wij onze deuren) wordt op dit moment opgezet met als doel het verbeteren en handhaven van het werkgeheugen, korte termijn geheugen en lange termijn geheugen. Hardy Menkehorst heeft dit concept bedacht. Het opzetten van dit project is de afstudeerstage van Wouter de Reus, student sportgezondheid aan de Hanzehogeschool. Samen met Marloes van Ballegooijen, studente bewegingswetenschappen aan de Rijksuniversiteit Groningen, wordt Mind Gym 4u ontwikkeld.
Mind Gym 4u zal een traject aanbieden dat bestaat uit een combinatie van verschillende mentale trainingsproramma’s en deskundig voedings- en bewegingsadvies. Deze adviezen zijn er specifiek op gericht om de hersenen beter te laten functioneren. In samenwerking met een professional zal de cliënt in een traject van een nog te bepalen duur zijn of haar gedrag positief veranderen. Het uiteindelijke doel van dit traject is het trainen van de hersenen, waardoor informatie eenvoudiger en sneller verwerkt zal worden. Daarnaast willen we de cliënt een gezondere levensstijl aan laten nemen waarbij de vitaliteit van de hersenen centraal staat.
 

Afstudeeronderzoek Erik Moek (afgerond juli 2008) Bij sportwedstrijden komt het geregeld voor dat de prestatie opeens omslaat. Een gewonnen wedstrijd wordt alsnog uit handen gegeven. Hoe kan het dat een sporter of een team op het ene moment nog superieur is en een ogenblik later volledig dichtklapt?
Apter gaat er in zijn ‘reversal theorie’ van uit dat er twee mentale toestanden zijn die hierin een bepalende rol spelen, een doelgerichte en een speelse toestand. Op elk moment kan er maar één van deze toestanden actief zijn en dit is bepalend voor hoe de lichamelijke activatie wordt beleeft.
In de doelgerichte toestand is het gedrag gericht op het afronden van de activiteit. Er wordt een extern doel nagestreefd zoals winnen. In deze toestand wordt een verhoogde lichamelijke activatie ervaren als stress of angst. Een lage activatie zorgt voor ontspanning in deze toestand. Hier tegenover staat de speelse toestand, een toestand waarin de activiteit op zich als doel fungeert, bijvoorbeeld vanwege het plezier of de spanning, het gedrag is gericht op het heden. Een oplopende lichamelijke activatie zorgt in deze toestand voor een positief gevoel, namelijk opwinding. Een lage activatie uit zich in deze toestand als verveling.
Tijdens topsport is het activatie niveau vaak hoog. Om deze activatie niet te ervaren als stress is het voor het welbevinden en waarschijnlijk voor de prestatie belangrijk om gericht te blijven op de activiteit zelf in plaats van op een extern doel zoals winnen.
In mijn onderzoek wil ik onderzoeken of deze theorie klopt. Daarnaast onderzoek ik hoe je ervoor kan zorgen dat een activiteit in een speelse toestand kan worden gedaan.
 

Onderzoek naar trainersinstructies (afstudeeronderzoek Nanda Heersma)
Trainers kunnen verschillende soorten instructies geven, namelijk instructies die gericht zijn op het vermijden van het maken van fouten en instructies die gericht zijn op het benaderen van doelen. Een voorbeeld binnen de schaatssport van een trainersinstructie die gericht is op het vermijden van fouten is ‘zorg ervoor dat je NIET te korte slagen maakt’. Een voorbeeld van een trainersinstructie die gericht is op het benaderen van doelen is ‘zorg ervoor dat je langere slagen maakt’. De verwachting is dat een sporter die continue bezig is met wat hij NIET moet doen juist fouten gaat maken en daardoor slechter presteert. Om dit te onderzoeken wordt er gebruik gemaakt van een evenwichtsplankje. Tijdens het onderzoek wordt met behulp van sensoren gemeten hoe lang de deelnemers het plankje in evenwicht houden. Twee groepen schaatsers krijgen verschillende soorten instructies. De ene groep krijgt de instructie dat het plankje twee minuten lang in evenwicht moet worden gehouden en de andere groep krijgt de instructie dat het plankje twee minuten lang NIET de grond mag raken. De verwachting is dat bij de laatst genoemde groep het plankje vaker uit balans is.
Daarnaast wordt ook onderzocht wat de invloed van beide typen instructies is op verschillende typen sporters. Verwacht wordt dat sporters met faalangst meer nadeel ondervinden van instructies die gericht zijn op het vermijden van fouten dan sporters zonder faalangst.

'Citius, altius, fortius' - Het streven naar volmaaktheid (afstudeeronderzoek Mark Schuls, afgerond juli 2007)
Wie als sporter de top wil bereiken, zal moeten voldoen aan het olympische motto 'citius, altius, fortius'. Dit is Latijn voor sneller, hoger, sterker. Het niveau van topsporters is zo hoog dat ze er niet aan ontkomen hoge eisen aan zichzelf te stellen. De echte kampioen moet streven naar volmaaktheid. Een perfectionistische instelling kan daarom een goede invloed hebben op de prestaties. Er zijn echter tal van voorbeelden bekend van sporters die ten onder gaan aan perfectionisme. Perfectionisten zijn nooit tevreden, vinden altijd dat het beter kan, putten zich daardoor uit en halen weinig voldoening uit hun sport. Het is dus nogal tegenstrijdig: aan de ene kant wordt van een topsporter verwacht foutloos te presteren, maar aan de andere kant kan het streven naar perfectie je ondergang betekenen. Uit mijn onderzoek is gebleken dat het stellen van hoge eisen voornamelijk een negatief effect heeft wanneer de sporters zich ook nog zorgen maakt over fouten.

"Alleen winst telt" (afstudeeronderzoek Hanneke Brand, afgerond augustus 2006)
Dit lijkt een op het lijf geschreven motto voor een topsporter. Is dit in de praktijk echter wel altijd het geval? Mensen streven bij het leveren van prestaties verschillende doelen na; probeer je als topsporter jezelf zoveel mogelijk te verbeteren of anderen te verslaan? Richt je je op verbetering of op het vermijden van falen? Welk prestatiedoel men hanteert, heeft consequenties voor de beleving van prestaties en de reactie hierop. Men kan hierbij denken aan hoe men omgaat met falen, of de wijze waarop men op concurrentie binnen een team reageert. Interessant is om te kijken hoe deze verschillende individuele prestatiedoelen doorwerken in de samenwerking en interactie die een teamsport vereist. Vandaar dat ik zal onderzoeken op welke wijze de verschillende prestatiedoelen van talentvolle jeugdvolleyballers effect hebben op gedrag in teamsituaties en daarbij op het functioneren van het team.
 

Klik hier voor meer informatie